Trong giữa tháng 8 vừa qua, câu chuyện về việc 23.000 chiếc xe giá rẻ do Trung Quốc sản xuất bị thu hồi tại Australia, sau khi chất độc amiăng được tìm thấy trong vòng đệm động cơ, một lần nữa đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của loại chất liệu này. Với những đặc tính đặc biệt và giá thành rẻ, amiăng được ưa chuộng và được mệnh danh là “thần dược”, để sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp và dân dụng, trong đó đặc biệt là lĩnh vực xây dưng.

 “Thần dược” vì đâu?

Amiăng (hay còn gọi là asbestos) là tên gọi chung của loại sợi khoáng. Loại sợi này được chia làm hai nhóm chính là nhóm chrysotile (hay amiăng trắng) và nhóm amphibole (hay amiăng nâu xanh). Amiăng được sử dụng phổ biến vì nó có khả năng chịu nhiệt, chịu lửa và ăn mòn hóa chất cũng như có khả năng chịu lực rất tốt. Vì vậy, chất liệu này được sử dụng làm chất cách ly, được quấn vào trong lõi sắt của tòa nhà, được trộn vào trong vật liệu xây trần, tường, v.v… cũng như trong nhiều sản phẩm khác như mền chống lửa, lót phanh xe, các miếng đệm và đường ống dẫn nước. Cùng với giá thành rẻ, amiăng càng được các “khách hàng” đặc biệt là ngành xây dựng và ngành công nghiệp nặng săn đón và người công nhân là đối tượng thường xuyên tiếp xúc trực tiếp.

Những ẩn họa khôn lường từ tấm amiăng

Song, đã từng có rất nhiều lời cảnh báo về vấn đề này nếu tiếp xúc lâu dài, hít thở phải bụi amiăng có thể gây bệnh bụi phổi asbetosis, làm đầy và canxi hóa màng phổi - nguyên nhân gây bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư phổi và ung thư trung biểu mô. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 100.000 người chết do các bệnh ung thư có liên quan đến amiăng (loại quặng có thể kéo thành sợi), hội chứng của nó có thể kéo dài từ 10, 20, hoặc 30 năm trước khi phát bệnh. Chính vì vậy, trên thế giới rất nhiều quốc gia đã cấm tuyệt đối việc sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm có chứa chất amiăng. Tại Việt Nam, các loại amiăng thuộc nhóm amphibole đã bị hoàn toàn cấm mua bán, sử dụng và hạn chế dùng amiăng chrysotile (amiăng trắng). 97% amiăng trắng được sử dụng trong sản xuất tấm lợp AC (hay còn gọi là tấm lợp fibro xi măng) với nhiều tính năng ưu việt, phù hợp với điều kiện môi trường và chi phí thấp. Tuy nhiên, trong tương lai không xa, loại vật liệu này cũng sẽ được thay thế hoàn toàn bởi những hệ lụy vô cùng nguy hại có thể xảy ra về sau. Mới đây, sợi khoáng Wollastonite và vật liệu bổ sung là sợi đay, sợi tre, bột giấy... đã được Tổ chức Y tế Thế giới nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm thành công ở Việt Nam.
 

Hiện nay, trên thị trường Việt Nam, với cam kết vì chất lượng và phát triển bền vững, sản phẩm DURAflex của Vĩnh Tường đã được chứng nhận của tổ chức TUV Rheinland (Đức) về thành phần cấu tạo 100% không sử dụng chất amiăng. Thành phần cấu tạo gồm: xi măng, cát, vôi và bột giấy, DURAflex được coi là sản phẩm xanh, bảo vệ sức khỏe và thân thiện với môi trường.